In deze special staat bestrijding van bewaarziekten bij appel en peer centraal. We geven hierbij een overzicht van de fungiciden, de werking op bewaarziekten en tot slot een aantal adviesschema’s voor de laatste weken voor de pluk.
Door het koude en natte voorjaar was de bloei bij appel en peer later dan vorig jaar. Hierdoor is de start van de pluk ook later dan vorig seizoen. Zo verwachten we de start voor lange bewaring bij Conference-peren in week 36, de week van 4 september. Dit betekent dat we vanaf eind juli starten met het afspuitschema tegen bewaarziekten.
Naast het uitvoeren van een afspuitschema spelen de weersomstandigheden in komende periode ook een belangrijke rol. Bij nat weer met veel zware regenbuien neemt de kans op aantasting van bewaarziekten duidelijk toe. Een voorbeeld hierbij is Phytophthora. Met name Elstar en Conference zijn hiervoor gevoelig. Ook bij intensieve beregening, gecombineerd met een schone zwartstrook, geeft een hoog risico van Phytophthora-vruchtrot. Daarnaast speelt natuurlijk Neofrabreae (Gloëosporium) bij lange bewaring van appel en peer. Jonagold, Golden en Pinova zijn vooral gevoelig voor deze schimmel.
Bij de lange bewaring van Conference zien we de laatste jaren steeds meer uitval van Cadophora-visseogenziekte. Dit komt vooral voor bij peren, die vanaf april uit de cel komen.
Op de weersomstandigheden hebben we geen invloed. Wel heeft u als teler invloed op de pluk. Zorg dat het fruit netjes wordt geplukt, om zo beschadigingen te voorkomen. Beschadigingen vormen invals-poorten voor diverse schimmels zoals Botrytis-nestrot, wat uiteindelijk leidt tot meer uitval tijdens de bewaring.
Wat deze zomer opvalt, is de aantasting van blad- en vruchtschurft bij appel. Vooral bij het ras Jonagold komt op veel bedrijven in NL en België schurft voor. Houd hierbij rekening bij het afspuitschema en de bewaring, zodat u zich niet laat verrassen door spatschurft na bewaring.
De ervaringen na bewaring bepalen welke keuze u maakt in het afspuitschema. Kwam er in 2021 en seizoen 2022/2023 veel bewaarrot voor? Is visseogenziekte een probleem? Het is belangrijk te weten, welke schimmel(s) oorzaak zijn geweest voor de uitval. Afhankelijk van de ervaringen bij u op het bedrijf, of bij het koelbedrijf, kan het ook zeker een optie zijn om te kiezen voor een dompeltoepassing met Penbotec. Afgelopen jaar bleek in proeven van Proeftuin Randwijk, dat dompelen de aantasting van visseogenziekte weer duidelijk onderdrukt. Aantasting van bewaarrot, zoals Neofabreae (Gloeosporium) infecteert al in de zomer aan de boom, vanaf ongeveer 7 weken voor de pluk. Belangrijk is daarom tijdig voor de pluk te starten met het afspuitschema. Aantasting van bewaarschimmels kunnen al vrij vroeg in het seizoen optreden.
Een ander belangrijk punt, waar we rekening mee moeten houden, zijn de bovenwettelijke eisen vanuit de retail. Hierbij doelen we op het aantal residuen en de vulling van zowel de MRL en de ARfD. Deze gegevens ziet u op de residu-analyses van uw fruit. Diverse retailers hanteren op dit gebied hun eigen eisen. Als vooraf al vast staat via welke partij uw fruit wordt verkocht, kunt u hier in een vroeg stadium al op inspelen. In alle andere situaties is het belangrijk om zoveel mogelijk opties open te houden. Voor u als teler vormt de uiteindelijke kwaliteit van uw fruit bij verkoop het belangrijkste uitgangspunt. Partijen met een te hoog percentage uitval zijn moeilijker te verkopen en geven een lagere prijs. In deze special willen wij u graag een aantal handvaten geven om tot de juiste keuze te komen voor het afspuitschema. Wanneer u vragen heeft over wat in uw specifieke situatie de beste keuze is, kunt u dit altijd overleggen met uw adviseur.
Zoals eerder in dit bericht al is vermeld, hebben we te maken met bovenwettelijke eisen vanuit de retail. Hierbij gaat het niet alleen om het aantal residuen maar ook om de ARfD als de MRL. Via onze digitale fruitgids vindt u een handig overzicht, dat per middel een wachttijd aangeeft voor 0-residu. Dit geeft een beeld van welke middelen een residu kunnen geven. Wanneer het mogelijk is om het aantal residuen te beperken tot maximaal 4, helpt dit om zoveel mogelijk opties open te houden bij de verkoop van uw fruit.
Wat is het verschil tussen de MRL en de ARfD?
MRL
De Maximale Residu Limiet (MRL) geeft aan de grenswaarde voor het maximale gehalte van een stof, die op of in voedingsmiddelen voor mag komen op basis van goede landbouwkundige praktijk. Wanneer voldaan wordt aan deze norm mag uw fruit vrij worden verhandeld binnen in de Europese Unie. Concreet kan de MRL dus worden gezien als een soort handelsnorm.
ARfD
Staat voor Acute Referentie Dosis. De ARfD is een inschatting van de hoeveelheid van een stof die een persoon binnen 24 uur mag binnenkrijgen, zonder dat dit noemenswaardige gevolgen heeft voor de gezondheid. De ARfD wordt bepaald per land binnen de EU. Als de MRL wordt overschreden, wordt aan de hand de ARfD bepaald hoe groot het risico is voor de volksgezondheid. Tabel 1 geeft een overzicht van de residu-eisen, die momenteel door de verschillende supermarkten wordt gehanteerd.
Wanneer vooraf eigenlijk al vast staat, dat u (een deel van) uw fruit meteen al in de pluk levert, is een beperkt afspuitschema mogelijk. Belangrijk hierbij is wel om dit vooraf goed af te stemmen met de partij, waaraan u uw fruit verkoopt. Soms komt het voor dat aangekocht fruit toch nog de bewaring in gaat.
Met Penbotec kunt u een dompelbehandeling als na-oogst behandeling uit voeren. Een van de voordelen van dompelen is dat de bedekking van uw fruit veel beter is ten opzichte van een bespuiting. Een belangrijk voordeel van dompelen is, dat plukwondjes ook meteen worden afgedekt. Op dit moment is Penbotec het enige middel, dat mag worden ingezet voor een dompelbehandeling. Een belangrijk aandachtspunt is wel, dat u de dompelbehandeling binnen maximaal 16 uur na het plukken uitvoert.
Voor wat betreft de dosering bij de toepassing van Penbotec uitgaan van een concentratie van 0,125%. Als u de inhoud van de dompelbak ververst, is het belangrijk de Penbotec te neutraliseren doormiddel van de Funds Technologie. Vervolgens mag het restwater worden geloosd op het riool.
| Penbotec | 1,25 ltr product / 1000 ltr water |
Voor het afspuitschema hebben we de keuze uit verschillende fungiciden. In onderstaand schema in tabel 2 is per middel aangegeven wat de sterke en zwakke punten zijn.
Op dit moment hebben we voor het afspuitschema nog voldoende sterke fungiciden beschikbaar. Mogelijk gaat dit in de toekomst veranderen. Dit is voor verschillende partijen aanleiding om te investeren in de ontwikkeling van groene middelen tegen bewaarrot. Concrete voorbeelden van groene middelen in het afspuitschema zijn Serenade, Blossom Protect, Vacciplant en Nexy (dompelbehandeling). De werking van deze middelen is vaak nog zwakker dan de bestaande fungiciden. Wel is het mogelijk deze middelen in te zetten als aanvulling op chemie, bijvoorbeeld kort voor de pluk als een extra toepassing, zonder effect op de residuen, die worden teruggevonden.
Captan neemt ook in het afspuitschema een belangrijke positie in als basisfungicide. Hou met de toepassing van captan wel rekening met de veiligheidstermijn van 28 dagen tot aan de pluk. Voor de periode vanaf 28 dagen tot aan de pluk zijn we aangewezen op de middelen met een kortere veiligheidstermijn. Met name wanneer we in deze periode te maken hebben met wisselvallige weersomstandigheden is het belangrijk om te kiezen voor een sluitend schema.
Het gebruik van plukhandschoenen en schone bodemvellen levert een positieve bijdrage in het voorkomen van latere problemen tijdens de bewaring. Het is al langer bekend dat het gebruik van vieze bodemvellen leidt tot extra aantasting van bewaarziekten. Het gebruik van plukhandschoenen vermindert beschadiging van het fruit..
Een standaardadvies voor een goed afspuitschema bestaat niet. Dit is maatwerk, omdat er rekening gehouden moet worden met de ervaringen vanuit te verleden, inschatting van de bewaarduur en bovenwettelijke eisen vanuit de retail. Om u toch een aantal extra handvaten te geven, hebben wij een aantal schema’s opgesteld. Zie hiervoor tabel 3.
Bij elk schema wordt aangegeven op welke schimmels er een sterke werking verwacht wordt, voor welke bewaarduur het betreffende schema geschikt is en wat er verwacht mag worden aan residuen vanuit dit schema.
Tabel 3. Voorbeeld schema’s bestrijding bewaarrot
Korte toelichting bij de schema’s:
Schema 1:
Schema 2:
Schema 3:
Schema 4:
Schema 5:
*In een natte periode kunt u er voor kiezen om op deze tijdstippen een groen middel in te zetten. Voorbeelden hiervan zijn Serenade, Blossom Protect en Vacciplant.
Als er tijdens de pluk veel regen valt, kunt u tussen de plukken door nog een bespuiting met Geoxe (maximaal 2 keer per seizoen) of één van de genoemde groene middelen uitvoeren.
Kennis & Nieuws
Per 1 januari 2025 wordt het verplicht om gewasbeschermingsmiddelen op batchniveau te kunnen volgen en traceren. Vooruitlopend op de wet- en regelgeving, draaien wij op dit moment een pilot in de uitlevering naar onze klanten. Wat betekent dit voor u? Bestelt u een volle doos van hetzelfde middel, dan ontvangt u dit in de oorspronkelijke […]
