Twintig jaar geleden begon hij samen met zijn vrouw op kleine schaal met de teelt van troschrysanten. Inmiddels is zijn bedrijf uitgegroeid tot een modern kassencomplex van ruim 8,5 hectare onderaan de Maasdijk in Poederoijen. “In 2013 hebben we hier nieuw gebouwd. We zijn toen gestart met 2 hectare lisianthus en 6,5 hectare pluischrysant.” In gesprek met Jan van Wijk, eigenaar van kwekerij Waalzicht, die liever ‘achter is dan op kantoor’.
“In een jaar of vijf is dit hele gebied hier opnieuw ingedeeld. Voorheen zaten hier een heel aantal kleine bedrijven. Toen die gestopt waren, heb ik samen met mijn broer Lies de grond gekocht. Vervolgens is in overleg met het waterschap en de gemeente alles opnieuw ingericht zodat we deze kas konden bouwen.” Toen de nieuwbouwplannen er lagen, kwam ook de vraag welk product ze naast de pluischrysant konden telen. “In de teelt van (pluis)chrysanten zitten we qua kennis in Nederland aan het plafond. Daarom was ik op zoek naar een nieuwe uitdaging, naar een product waarbij ik meer mogelijkheden heb om me te onderscheiden. ”
Eigenlijk zochten ze er een teelt bij, waar ze in een later stadium wellicht helemaal op over zouden kunnen stappen. Uiteindelijk viel de keuze op de lisianthus. Na de start in 2014 met 2 hectare kwam er ieder jaar een gedeelte lisianthus bij. Sinds half mei vorig jaar worden er geen pluischrysanten meer geteeld. “Qua inrichting lijkt de teelt van lisianthus veel op die van chrysanten, maar je schrikt ervan hoeveel geld het kost om de kas aan te passen. Ook de teelt is totaal anders, veel risico op uitval, zeer hoge energie kosten en heel veel meer arbeid. Bij de chrysant weet je bij het poten al hoe de plant er straks uit gaat zien. Dat is bij de lisianthus echt niet het geval. Daar moet je continu bijsturen. Onze grootste uitdaging is om 52 weken van het jaar een constant topproduct te leveren.” Inmiddels is Van Wijk vier jaar verder en behoort hij met zijn lisianthus tot de top van Nederland. “Met de pluischrysant zat ik daar zeker. Maar met de lisianthus hebben we dat weer helemaal op moeten bouwen. Natuurlijk had ik profijt van de goede naam die we door de jaren heen hebben opgebouwd, maar je moet je zo’n nieuwe teelt natuurlijk wel weer eigen maken. Ik merk aan de prijs die ik op de klok krijg dat mijn product erg gewaardeerd wordt door de kopers. Daar ben ik ontzettend blij mee!”
Niet dat hij nu achterover kan leunen. Dat past sowieso niet bij het gedreven karakter van deze tuinder uit de Bommelerwaard. “Als je aan de top wilt blijven, moet je er elke dag samen met een heel team van medewerkers hard aan werken om daar te blijven. Het is gewoon topsport. En we hebben nog best wat uitdagingen naar de toekomst toe.” Zo ligt er volgens Van Wijk nog veel ruimte in bijvoorbeeld het assortiment en het verbreden van het kleurenpalet van lisianthus. Ook kijkt hij kritisch naar de teeltperiode. Met gebruik van assimilatiebelichting is die inmiddels ingekort tot 9 weken. “Ik denk niet dat het veel korter kan, maar we kunnen met behulp van licht nog wel winnen op de kwaliteit.”
Op dit moment beslaat het totale areaal lisianthus in Nederland ongeveer 45 hectare. Van Wijk neemt daarvan bijna 20 procent voor zijn rekening. Zijn bloemen gaan via de veiling de hele wereld over. Het is dan ook een komen en gaan van grote vrachtwagens.
De afgelopen twee jaar is het areaal in Nederland met ongeveer 10 procent per jaar gegroeid. Voor komend jaar is de verwachting dat de omvang zelfs met 20 procent gaat toenemen. Van Wijk is daar niet gerust op: “De veredeling gebeurt uitsluitend in Japan. In Nederland hebben we twee stekleveranciers, Van Egmond en Florensis. Die kunnen met elkaar de groei niet bijhouden. Dus wat zie je gebeuren? Omdat er ook een tekort is aan zaad van goede rassen, worden er weer rassen geteeld van mindere kwaliteit waar we allang afscheid van hadden genomen. Dat komt natuurlijk het imago van de lisianthus niet ten goede. Een kwalijke ontwikkeling voor de productgroep ”
Van Wijk is al heel lang klant bij Van Iperen. Regelmatig voor zijn gewasbeschermingsmiddelen, biologie en meststoffen, maar altijd voor zijn hoezen. “Die heb ik nooit bij een ander betrokken. In het begin waren het blanco hoezen, nu zijn ze bedrukt.” Hoezen zijn bij de lisianthus noodzakelijk voor de bescherming. Daarnaast vindt Van Wijk het belangrijk om zijn product aantrekkelijk en vooral herkenbaar te presenteren. “Als je een topproduct levert, moet je het ook als zodanig verpakken.” Van Iperen heeft daarom een ontwerp gemaakt voor zijn ‘Premium Collection’. “Daar ben ik erg blij mee. Ik vind het er echt heel mooi uitzien. En ze zijn van een hoge kwaliteit.”
Kon hij voorheen zijn chrysanten machinaal hoezen, met de overstap naar de lisianthus is dat allemaal weer handwerk geworden. “Het is onmogelijk dit product machinaal in te pakken. Daar is het veel te kwetsbaar voor. De knoppen steken ongeveer 5 cm boven de hoes uit en de hoes is voorzien van meerdere gaten om het vocht uit de bos kwijt te kunnen raken.” Het aantal personeelsleden van kwekerij Waalzicht is door dit handwerk flink gegroeid. De teller staat inmiddels op 45. “Ook de grondverbetering, het stomen, spitten en het oogsten vragen meer menskracht dan bij de chrysant.”
Wat hij belangrijk vindt aan zijn toeleverancier is dat ze snel leveren, er geen gezeur is als er eens iets terug moet en er acceptabele betalingsregelingen zijn. Van Iperen is wat dat betreft een prima partner voor hem. “Daarnaast is het heel prettig dat je niet iedere keer met een andere adviseur te maken hebt. Richard van Spronsen van Van Iperen komt hier al heel lang en weet waar hij over praat. Elke week gaat hij met onze teeltman Jurian door de kas om de insectendruk te scouten en daarna het plan van aanpak te bespreken. Tegenwoordig kun je het niet meer alleen. Daar is alles veel te complex voor geworden. Je hebt elkaar echt nodig.”
Kennis & Nieuws
Vanwege de noodzaak om de gewasbescherming te verduurzamen en zowel bekende als nieuwe ziekten en plagen het hoofd te bieden, komt de lat voor adequate monitoring en preventie steeds hoger te liggen. Dat vergt extra inzet op scouten, kennis en praktische hulpmiddelen.
Voor het gezond houden van het gewas en het snel aanpakken van ziekten en plagen is het van belang dat deze plagen en ziekten snel opgemerkt en herkend worden. Regelmatig gewasscouten is hierin essentieel en daarbij is het net zo belangrijk om te weten waar u naar zoekt. Het gewas laat vaak al zien waar het last van heeft, voordat u de plaag zelf ziet lopen. Herken de signalen en handel als het nodig is!
