Afbeelding Als elke druppel telt

Samenwerken aan efficiënt gebruik van zoetwater in Zeeuws-Vlaanderen

Een akkerbouwbedrijf met een eigen waterbassin, dat zie je niet vaak. Maar wat als de seizoenen jaar op jaar droger worden, en de polder onder je voeten zout is? Ties Kerckhaert (26) uit Hengstdijk besloot samen met zijn ouders de stap te zetten. Wat volgde was een avontuur van vallen en opstaan, met Frans Walhout van Agrowing en Ramon Vermue van Van Iperen als vaste sparringpartners. Het resultaat is uniek in de regio: een bassin gekoppeld aan druppelirrigatie, met vloeibare meststoffen via dezelfde slangen.

Ties is de vierde generatie in het familie bedrijf in Hengstdijk, ZeeuwsVlaanderen. Na zijn studie aan de HAS in Den Bosch trad hij in 2021 toe tot het bedrijf van zijn ouders. Het bouwplan omvat aardappelen, uien, suikerbieten, tarwe, graszaad, mais en sinds kort ook bruine bonen.

2018 als kantelpunt

De polder waarin het bedrijf ligt, kent geen oude kreekruggen. Vaak bevatten die zoet water. “Hier is dat niet aanwezig, alles is zout”, zegt Ties. Tot 2018 was beregenen voor het bedrijf nauwelijks nodig. Sindsdien volgden droge jaren elkaar in hoog tempo op. In slechte jaren bleven uien steken op minder dan 20 ton per hectare, terwijl 45 ton regionaal normaal is. “Voor een gewas dat financieel zo belangrijk is, hou je dat niet lang vol. Maar stoppen met uien wilden we niet. Het is een speciale, moeilijke, maar vaak rendabele teelt die we niet wilden missen.”

Zoet water zoeken

Het plan voor een waterbassin ontstond in die periode. De eerste gedachte: vullen met hemelwater van de bedrijfs
gebouwen en samengestelde drainage. In Zeeland is dat 8 laatste vaak de beste manier om zoet water te bufferen. Hier ging dat echter niet: het water uit de drainage van slechts een meter diep bleek al te zout. “Onder onze grond zit veen, en dat is per definitie zout”, legt Ties uit.

Een wending kwam via zoetwatermetingen van het waterschap. In de polder hiernaast bleek het oppervlaktewater het hele jaar door zoet, alleen in de zomer is het schaars. De installatie is daarop ingericht: in de winter wordt water naar het bassin gepompt. Het bassin heeft een nettoinhoud van 18.500 kuub. Frans: “Meer water zou welkom zijn, maar of een bassin vol komt, hangt af van de winterneerslag. Het ene jaar wel, het andere niet.”

De volgende vraag: hoe krijgen we dit ontworpen, aangelegd en op de percelen aangesloten? Daarvoor klopten Ties en zijn vader aan bij Frans Walhout van Agrowing.

Van fruit naar akkerbouw

Agrowing bestaat ongeveer vijf jaar. Frans begon in de fruit teelt, waar druppelbevloeiing al langer gebruikelijk is. Ties en zijn vader waren een van zijn eerste klanten in de akkerbouw. In de jaren daarna nam het werk in die sector een grote vlucht. Wat hem drijft, is meer dan ondernemerschap. “De agrarische sector heeft mijn hart, en op watergebied is er in Zeeland echt een probleem. Daar techniek aan koppelen, dat doe ik graag. Maar zonder de teeltexpertise van Van Iperen kom je er niet. Voor de sector is die samenwerking niet alleen welkom, maar urgent.”

Afbeelding Als elke druppel telt

Akkerbouw vraagt een andere aanpak dan fruit. “Je hebt roulerende teelten en de bron ligt vaak niet naast het perceel, soms moet het water een polder verder gepompt worden.” Daaruit kwam een nieuwe technische lijn: draadloze besturing van kleppen, en een mobiele aanhanger waarin pomp, aggregaat en besturing zijn samengebracht. “In de fruitteelt staat zo’n unit in een container. In de akkerbouw moet de boer het ook weer opslaan en verplaatsen. Wij hebben alle techniek in één aanhanger gebouwd, volledig draadloos, bruikbaar op netspanning of aggregaat.”

Water én voeding waar nodig

Daar waar Agrowing de techniek levert, brengt Van Iperen de bemesting en de bemestingsstrategie. Ramon Vermue, fertigatiespecialist en technisch specialist gewasbescherming bij Van Iperen: “Het wordt steeds lastiger om zonder druppel slangen uien te telen. Water geven is de eerste stap; dat is de rol van Agrowing. Meststoffen erbij is de tweede stap; daar komen wij in beeld. Samen leveren we het totaalconcept.” Van Iperen heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de vraag wanneer een plant welke voeding nodig heeft. “We weten nu per perceel wanneer een gewas wat nodig heeft”, zegt Ramon. “Voor iedere teler maken we een plan op maat, gebaseerd op onder andere de voorvrucht, de bodemopbouw en analyses. Alles moet in balans zijn.”

“Het wordt steeds lastiger om zonder druppelslangen uien te telen”

Aanpassen aan de praktijk

Bij Ties wordt vlakvelds geteeld. “Op ruggen is het makkelijker om de slang in de grond te krijgen, maar deze grondsoort laat het niet toe om in het vroege voorjaar ruggen te frezen”, zegt Ramon. “In dit geval kiezen we in het vlakveldssysteem voor een diepere grondbewerking, zodat de ui diep kan wortelen en de slang goed bedekt in de grond ligt. Keerzijde van het diepe losmaken is wel dat de druppelslang noodzakelijk is voor kieming van het gewas, door het gebrek aan capillaire werking. Het systeem wordt door Ties uitsluitend in de uien ingezet; aardappelen zijn makkelijker met de haspel te beregenen. Uien staan op een rotatie van 1 op 8, dus het systeem verhuist elk jaar. Dit seizoen ligt er druppelirrigatie op percelen van 5 en 11 hectare; naar het verst gelegen
perceel loopt 800 meter slang.

Geleerd van tegenslagen

Het pad ernaartoe was niet recht. “In een van de eerste jaren hebben we op 6 hectare slangen aangelegd, maar nooit aan kunnen sluiten”, vertelt Ties. “Allemaal weggewaaid, ze zaten niet diep genoeg.” Ook kregen ze te maken met kraaien die gaatjes prikten in slangen die te ondiep lagen. Inmiddels wordt de grond dieper losgemaakt en ligt het systeem goed.

Afgelopen jaar zat Ties op zo’n 55 ton per hectare, ruim boven het regionaal gemiddelde. “De uien zijn ook kwalitatief beter, harder. Maar de kosten zijn ook toegenomen, dus we blijven afhankelijk van de prijs.” Frans: “Koplopers als Ties zijn nodig om deze teelttechniek te ontwikkelen en het concept verder te brengen.”

Mijn Groei

Het bedrijf van Ties heeft meegeholpen om ‘Mijn Groei’ te ontwikkelen, het digitale dashboard van Van Iperen dat
dagelijks inzicht geeft in wat een gewas nodig heeft. Het werkt met groeimodellen per gewas, gekoppeld aan bodemdata, perceelinformatie en het weer. Ties: “In het begin volgde ik mijn eigen ideeën. Inmiddels corrigeert het model me geregeld. Het rekent uit dat een stikstofgift naar voren moet, terwijl ik die juist later had ingepland. Dan kijk je opnieuw, en heeft het model gewoon gelijk. Het systeem wordt steeds betrouwbaarder, dus daar gaan we meer op sturen.”

Twee koplopers

Voor Frans is de keuze voor Van Iperen logisch. “Van Iperen is koploper in fertigatie via druppelslangen. Daar hebben ze enorm in geïnvesteerd. Wij zijn diep in druppelbevloeiing gestapt. Twee koplopers bij elkaar in deze regio, die samen een totaalconcept kunnen bieden.” In Zeeland zijn de afgelopen jaren massaal bassins aangelegd. Bijna alle akkerbouwers benutten dat water via een haspel. Ties is in de regio de enige die het via druppelirrigatie inzet, en daarmee de enige die het water écht efficiënt gebruikt. Ramon: “Met een haspel mis je ook nog eens de
mogelijkheid om vloeibare meststoffen mee te geven. Bij Ties komt elke druppel op de plek waar hij moet zijn, met de juiste voeding.”

Afbeelding Als elke druppel telt

“Beperkingen zijn nodig om in het gebied te kunnen blijven boeren”

Ties ervaart het werken met twee partijen die op elkaar zijn afgestemd als een groot voordeel. “Wij geven aan Frans door welke percelen we dit jaar willen voorzien van druppelslangen. Hij maakt het plan: secties, kranen, de hele installatie. Bij Van Iperen weten ze als geen ander hoe de uien groeien en wat ze aan voeding nodig hebben. Die combinatie is ideaal.”

Toekomst in een verziltend landschap

De grote zorg voor de regio blijft de verzilting. Frans: “Die blijft toenemen en zal voor nieuwe restricties zorgen. Maar die beperkingen zijn ook nodig om in het gebied te kunnen blijven boeren.” Ties kijkt desondanks positief naar de toekomst. “De uitdagingen zitten in de beschikbaarheid van zoet water. We blijven afhankelijk van het weer. Maar als de slangen liggen en het systeem draait, ben je voor de rest van het seizoen klaar. Een ander zit in een droge periode te wachten of hij de haspel inzet. Wij zetten de slangen aan op het moment dat het
nodig is.”

Frans sluit af. “Akkerbouw is topsport. Je kunt het in kwantiteit zoeken of in kwaliteit. Hier doen ze het in kwaliteit. Ik heb veel bewondering voor hoe ze dit hebben opgepakt: tot de voorhoede behoren, betekent ook dat je alle tegenslagen voor je rekening neemt. Niet uit het veld geslagen, maar steeds weer doorgegaan.”

Over Ramon Vermue

Andere manier van denken

Ramon Vermue (29) is fertigatiespecialist en technisch specialist gewasbescherming bij Van Iperen. Hij rolde erin via zijn afstudeerstage aan de Aeres Hogeschool in Dronten, met onderzoek naar druppelslangen en zaaisystemen in uien. In zijn eerste jaar hield hij zich vooral bezig met praktijkonderzoek in fertigatie. Van adviseur Jan Mol, die inmiddels met pensioen is, nam hij gaandeweg klanten in de regio over. De familie van Ramon heeft een melk
veebedrijf in Kapelle en een akkerbouwbedrijf in Lewedorp; dat laatste wil hij op termijn overnemen. Akkerbouw en advieswerk combineren is zijn droom. “Fertigatie is voor de meeste akkerbouwers nog nieuw. Het is de tuinbouw manier van telen en een andere manier van denken. Mooi om klanten daarin te kunnen helpen en begeleiden naar een goed resultaat.”

Afbeelding Als elke druppel telt

Je boereninzicht voor morgen

Ontdek in het thema ‘Je boereninzicht voor morgen’ hoe de keuzes van vandaag bijdragen aan een succesvolle oogst van morgen.

Kennis & Nieuws

Gerelateerde berichten

Afbeelding Meld nu aan voor de Nmin-najaarsmetingen 2026
Nieuws Bodem

Meld nu aan voor de Nmin-najaarsmetingen 2026

Akkerbouwers en veehouders kunnen zich vanaf 1 september 2026 aanmelden voor de Nmin-najaarsmetingen 2026. Met een Nmin-meting ontdekt u hoeveel minerale stikstof er na de oogst nog in uw bodem aanwezig is. Waardevolle kennis om betere keuzes te maken voor bemesting, bouwplan en waterkwaliteit.

Afbeelding Teeltadvies | bladbemesting, insecten- en schimmelbestrijding na de oogst
Teeltactualiteit Bemesting

Teeltadvies | bladbemesting, insecten- en schimmelbestrijding na de oogst

Het grootste gedeelte van de Conference is inmiddels geoogst. Ook een aantal appelpercelen zijn al leeggeplukt. Dit is hét moment om aandacht te besteden aan een goede bladbemesting, maar ook om de insecten- en schimmelbestrijding goed in de gaten te houden.

Afbeelding Op scherp met sporen | borium
Technische achtergrond Bemesting

Op scherp met sporen | borium

Borium speelt een belangrijke rol in de teelt van uw akkerbouwgewassen. Het ondersteunt de opname van voedingsstoffen in het gewas. Daarnaast zorgt het aan het einde van de teelt voor beter transport richting de knol, de bol of het zaad van het gewas. Op het proefveld in Wageningen was het effect van borium dit seizoen goed te zien in zomergerst. Praktijkgericht onderzoeker Rick den Dekker laat het zien in deze video.