Samen werken aan gezond gras, gezonde koeien en gezonde melk
In Kollumerzwaag runt Joost Mulder samen met zijn familie het bedrijf Mulder Agro. Sinds drie jaar is het handelsbedrijf dealer van Van Iperen. Wat beide ondernemingen met elkaar verbindt, is een gedeelde overtuiging: gezond gras leidt tot een gezonde koe, en daarmee tot gezonde melk. Ze zijn samen een proef gestart; op twee velden wordt onderzocht hoe vloeibare meststof aangevuld met borium daaraan kan bijdragen. “We moeten gaan voor de beste melk”, zegt Joost. “Daarmee kunnen we in Nederland het verschil maken.”
Mulder Agro ontstond in 1932. Wat begon als een boerderij met een beetje handel, groeide onder Joosts opa en ouders uit tot een handelsbedrijf in het hart van NoordoostFriesland. “Vroeger had je in dit dorp wel vijf van dit soort bedrijven: fourageboeren, die zorgden voor het voer van de dieren”, vertelt Joost. “Mijn opa had meer handelsgeest. De koeien en varkens raakten op de achtergrond, de handel werd steeds belangrijker. Uiteindelijk verdwenen de dieren helemaal en bleef de handel over.” Autonoom en door een reeks overnames groeide het bedrijf gestaag.
De focus ligt op de melkveehouderij: 80 tot 85 procent van de klanten van het bedrijf. Krachtvoer is van oudsher de basis, maar het assortiment is veel breder geworden: bemesting, zaaizaden en advies. “Als je bij een veehouder aan tafel zit, zit je in zijn vertrouwenscirkel”, zegt Joost. “Je denkt mee, je adviseert en je levert producten. Voer is de basis, maar daar komt van alles omheen.”
Het verhaal van Joost begint niet bij krachtvoer, maar bij de bodem. “Iedere boer heeft grond. Dat is een vast gegeven. Daar wil hij of zij iets op telen, en dan moet je dus goed voor die grond zorgen.” Het lijstje gereedschap wordt kleiner: minder nutriënten, minder gewasbeschermingsmiddelen. Tegelijk blijft de afhankelijkheid van de grond hetzelfde. “Er zit heel veel kapitaal in die grond. Voor de boer ligt daar een grote kans.”
Vanuit die bodemvisie redeneert Joost door naar het eindproduct. Nederland is goed in landbouw, intensief en met veel kennis. Maar of het land die positie op volume blijft houden, betwijfelt hij. “Er zijn straks ook andere plekken in de wereld waar ze heel goed melk kunnen produceren. Wij moeten gaan voor de béste kwaliteit.”
“Wij leveren de basis voor gezonde voeding.”
De overtuiging dat gezonde voeding voor de koe bijdraagt aan gezonde melk, is voor Joost meer dan een marketingverhaal. Voor hem gaat die gedachte verder dan de koe alleen: ook voor mensen is gezonde voeding een vorm van preventie. “Voor onze dieren gaan we soms zorgvuldiger om met hun voeding dan met die van onszelf, terwijl onze gezondheidszorg juist gebaat is bij meer aandacht voor preventie. Ik denk dat daar een belangrijke rol voor de landbouw ligt. Wij leveren de basis voor gezonde voeding. Daar mogen we trots op zijn. Het geeft de sector een bestaansrecht dat niet ter discussie zou mogen staan.”
Voor Joost is Van Iperen meer dan een leverancier. “Wij hebben kennis nodig over de plant, over wat verschillende elementen in het gras doen. Daar steekt Gerard tijd in. Hij gaat met ons de boer op, we leggen samen proefvelden aan en hij brengt ervaring mee uit andere sectoren. Dat vraagt om investering, van beide kanten.”
Gerard Postma, specialist ruwvoer bij Van Iperen, ziet die uitwisseling als de kern. Handelsbedrijven leveren Van Iperen veel praktijkkennis en informatie uit de regio; Van Iperen brengt op zijn beurt technische kennis en producten in. “Handelsbedrijven zoals Mulder bezoeken de boeren, wij ondersteunen met producten, technische kennis en advies. Mulder is sterk in bodemkwaliteit en kijkt breed. Dat past bij hoe wij bij Van Iperen naar de veehouderij kijken: bodem, bemesting, gewas en in en uitkuilen. Die schakels zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden.” De gedeelde lijn: kijken door de ogen van de koe. “Waarom maakt die koe bepaalde keuzes? Hoe kunnen we alle schakels daarvoor zo sterk mogelijk maken?”
De gedeelde visie krijgt vorm op twee proefvelden, in Zoutkamp op klei en in Lippenhuizen op zandgrond. Daarnaast lopen er proeven in Beilen en Lichtenvoorde. De begeleiding ligt bij Riemer Baarda (22), stagiair bij Mulder Agro. Hij koos bewust voor deze stageplek. “Mulder speelt mee in de hele kringloop. Ik ontdekte hier hoe belangrijk die bodem is. Op de opleiding krijg je dat onvoldoende mee.”
De opzet van de proef is helder. Riemer: “Op elk veld liggen drie stroken. Een deel is bemest met Powerbasic Bravo, een vloeibare stikstofmeststof van Van Iperen. Een tweede deel is bemest met Powerbasic Bravo, aangevuld met borium en fosfaat. Het derde deel kreeg een reguliere meststof kalkammonsalpeter met wat zwavel. We meten opbrengst en kwaliteit op verschillende grondsoorten.”
Borium speelt een sleutelrol in de fotosynthese, legt Gerard uit. “Het zorgt ervoor dat meer voedingsstoffen door de plant worden opgenomen. Bovendien helpt borium bij het binden van stikstof uit de lucht. Dat is interessant op plekken waar we minder mogen bemesten. Je krijgt een vitaal, gezond gewas, en dat heeft een positief effect op alle volgende schakels.” De eerste resultaten zijn positief: hogere grasopbrengsten. Of het gras ook gezonder is, moet uit de analyses blijken.
Eerdere beweidingsproeven lieten zien dat koeien consequent kiezen voor het stuk dat met Powerbasic Bravo is bemest. Specifieke bacteriën en schimmels kunnen ervoor zorgen dat het gras anders ruikt, wat de koe aantrekkelijk vindt.
Niet groeien om het groeien Joost neemt het bedrijf komend jaar volledig over. Hij wil groeien, maar wel gericht. “Als ik voldoende mensen om me heen heb die achter de visie staan, willen we bij meer klanten aan tafel zitten. Ons verhaal vraagt aandacht.” Schaalvergroting maakt het werk voor de boer steeds complexer. “Al die facetten zelf beheren, is een hele kunst. Daarin spelen wij samen met Van Iperen een rol.”
Het uiteindelijke doel is helder. Met hoge grondprijzen, arbeidskosten en strenge regels kan Nederland het op volume alleen niet winnen. Maar wel op kwaliteit. “We hebben hier zoveel kennis, expertise en een uitstekende infrastructuur. Op die punten lopen we een flinke stap voor. ”
Joost neemt het bedrijf komend jaar volledig over. Hij wil groeien, maar wel gericht. “Als ik voldoende mensen om me heen heb die achter de visie staan, willen we bij meer klanten aan tafel zitten. Ons verhaal vraagt aandacht.” Schaalvergroting maakt het werk voor de boer steeds complexer. “Al die facetten zelf beheren, is een hele kunst. Daarin spelen wij samen met Van Iperen een rol.”
Het uiteindelijke doel is helder. Met hoge grond prijzen, arbeidskosten en strenge regels kan Nederland het op volume alleen niet winnen. Maar wel op kwaliteit. “We hebben hier zoveel kennis, expertise en een uitstekende infrastructuur. Op die punten lopen we een flinke stap voor. ”
Over Gerard Postma
Gerard Postma (33) is specialist ruwvoer bij Van Iperen. Na de middelbare school werkte hij bij een melkveehouder en leerde daar het vak. Hij bracht een jaar door in Amerika, waar hij de kans kreeg om een bedrijf op te starten. Hij koos hier bewust niet voor. Terug in Nederland werkte hij vijf jaar als veevoeradviseur, met rantsoenering als specia lisme. De overstap naar Van Iperen heeft hij geen moment betreurd. “Het werk is veel breder en diverser dan alleen veevoer. Je werkt als team met elkaar, we doen het echt samen. Mijn kracht? Ik ben geïnteresseerd in het bedrijf en de persoon die ik voor me heb. Hoe kunnen we de kracht van de veehouder inzetten om de ruwvoerkwaliteit en -kwantiteit naar een hoger niveau te brengen? Door de samenwerking te zoeken, ontdek ik hoe ik verder kan helpen.”
Op de themapagina ‘De kracht van het moment‘ leest u meer over het groeiseizoen van gras, dat is op te delen in vier perioden. Gerard: “Wanneer heeft het gras welke meststoffen nodig?” Download hier de meststoffenrekentool
Kennis & Nieuws
Hoe kunnen we met minder bemesting en uiteindelijk ook minder stikstof toch een gezond en goed gewas telen? Ruwvoerspecialist Gerard Postma vertelt in deze video over de proeven die wij dit seizoen hebben gedaan met verschillende sporenelementen zoals borium.
Proef naar fertigatie in grasland laat positieve resultaten zien. "Fertigatiespecialist Thijs Moerman: “Je ziet dat het gras gewoon doorgroeit als er water en voeding van onder komt. Het gras staat niet stil, maar gaat de hele tijd een beetje vooruit.”
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) wil emissiearme aanwending verplicht stellen bij het bemesten van kunstmest, ammoniumsulfaat en digestaat. Deze maatregel is er al voor het uitrijden van drijfmest, wat nu wordt aangevuld met kunstmest. Deze wijziging is onlangs ter consultatie voorgelegd. Voor Powerbasic Bravo betekent dit dat, als deze maatregelen doorgaan, de meststof in de grond moet worden aangewend met bijvoorbeeld een spaakwielbemester of dat de techniek verandert en er een ureaseremmer wordt toegevoegd.
